Σχεδόν όλοι έχουν βρεθεί κάποια στιγμή μπροστά σε μια σημαντική υποχρέωση που θα μπορούσαν να ολοκληρώσουν άμεσα, αλλά τελικά την ανέβαλαν. Είτε πρόκειται για μια επαγγελματική εργασία, είτε για μια προσωπική εκκρεμότητα, είτε ακόμη και για μια απλή καθημερινή υποχρέωση, η αναβλητικότητα αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται συχνά, η αναβλητικότητα δεν σχετίζεται απαραίτητα με την τεμπελιά. Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι πολλές φορές αποτελεί έναν μηχανισμό διαχείρισης δυσάρεστων συναισθημάτων. Όταν μια εργασία προκαλεί άγχος, αβεβαιότητα ή φόβο αποτυχίας, ο εγκέφαλος αναζητά προσωρινή ανακούφιση στρέφοντας την προσοχή σε κάτι πιο ευχάριστο ή λιγότερο απαιτητικό.
Το πρόβλημα είναι ότι η ανακούφιση αυτή έχει μικρή διάρκεια. Όσο η εργασία παραμένει ανολοκλήρωτη, τόσο αυξάνεται το άγχος και η πίεση του χρόνου. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος, όπου η αναβολή γεννά περισσότερο άγχος και το αυξημένο άγχος οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη αναβολή.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο εγκέφαλος τείνει να δίνει μεγαλύτερη αξία στις άμεσες ανταμοιβές από ό,τι στα μελλοντικά οφέλη. Έτσι, μια σύντομη βόλτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ένα βίντεο λίγων λεπτών μοιάζουν πιο ελκυστικά από μια εργασία που θα αποδώσει αποτέλεσμα αρκετές ημέρες αργότερα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι οι άνθρωποι που αναβάλλουν συστηματικά σημαντικές υποχρεώσεις γνωρίζουν συνήθως πολύ καλά τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους. Παρ' όλα αυτά, η γνώση από μόνη της δεν αρκεί για να αλλάξει μια βαθιά εδραιωμένη συνήθεια.
Η αντιμετώπιση της αναβλητικότητας δεν βασίζεται απαραίτητα στη μεγαλύτερη πειθαρχία, αλλά στη μείωση του ψυχολογικού βάρους της πρώτης κίνησης. Όταν μια μεγάλη υποχρέωση «σπάει» σε μικρότερα και πιο εύκολα βήματα, ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την προσπάθεια ως πιο διαχειρίσιμη και αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες να ξεκινήσει.
Η ανθρώπινη φύση δεν αποφεύγει τη δράση επειδή δεν θέλει να πετύχει. Συχνά αποφεύγει να ξεκινήσει επειδή φοβάται τη δυσκολία της διαδρομής. Και πολλές φορές, το πιο δύσκολο βήμα δεν είναι το τελευταίο, αλλά το πρώτο.
