Η αίσθηση ότι κάποιος είναι χρήσιμος στους ανθρώπους γύρω του αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχολογική του ισορροπία. Η εργασία, η οικογένεια, οι φιλίες και η συμμετοχή σε κοινωνικές ομάδες προσφέρουν στους περισσότερους την αίσθηση ότι η παρουσία και η συμβολή τους έχουν πραγματική αξία.
Η ανάγκη αυτή δεν περιορίζεται στην επαγγελματική επιτυχία ή στην κοινωνική αναγνώριση. Αφορά κυρίως την πεποίθηση ότι οι πράξεις ενός ανθρώπου έχουν θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον του. Ένα απλό ευχαριστώ, η επίλυση ενός προβλήματος ή η στήριξη ενός φίλου μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά αυτό το συναίσθημα.
Από την άλλη πλευρά, όταν κάποιος αισθάνεται ότι δεν προσφέρει ή ότι οι προσπάθειές του δεν αναγνωρίζονται, είναι πιθανό να εμφανιστούν συναισθήματα απογοήτευσης και μειωμένης αυτοεκτίμησης. Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά σε περιόδους ανεργίας, μετά τη συνταξιοδότηση ή όταν οι καθημερινές υποχρεώσεις αλλάζουν σημαντικά.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αίσθηση χρησιμότητας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από μεγάλες επιτυχίες ή σημαντικές διακρίσεις. Αντίθετα, προκύπτει κυρίως μέσα από μικρές καθημερινές πράξεις που ενισχύουν την αίσθηση συμμετοχής και προσφοράς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι άνθρωποι που συμμετέχουν ενεργά σε εθελοντικές δράσεις ή προσφέρουν χρόνο και γνώσεις στην κοινότητα αναφέρουν συχνά υψηλότερα επίπεδα προσωπικής ικανοποίησης. Η συμβολή σε έναν κοινό σκοπό λειτουργεί όχι μόνο προς όφελος των άλλων, αλλά και ως σημαντικός παράγοντας ενίσχυσης της ψυχικής ευεξίας.
Η ανάγκη να αισθανόμαστε χρήσιμοι αποτελεί βασικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης. Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην ταυτίζεται αποκλειστικά με την παραγωγικότητα ή με την επαγγελματική απόδοση. Η αξία ενός ανθρώπου δεν καθορίζεται μόνο από όσα παράγει, αλλά και από την ποιότητα των σχέσεων που δημιουργεί, την υποστήριξη που προσφέρει και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει θετικά την καθημερινότητα των ανθρώπων γύρω του.
