Πριν από την εποχή των ψηφιακών σχεδιαστικών προγραμμάτων και των φωτογραφικών συνθέσεων υψηλής ανάλυσης, το εξώφυλλο ενός βιβλίου αποτελούσε συχνά ένα μικρό έργο τέχνης. Ζωγράφοι, γραφίστες και εικονογράφοι συνεργάζονταν στενά με εκδότες και συγγραφείς, δημιουργώντας εικόνες που δεν είχαν απλώς διακοσμητικό χαρακτήρα, αλλά λειτουργούσαν ως προέκταση της ίδιας της αφήγησης.
Στην Ελλάδα, ιδιαίτερα από τη δεκαετία του 1950 έως και τη δεκαετία του 1980, τα βιβλιοπωλεία φιλοξενούσαν εξώφυλλα που ξεχώριζαν για την αισθητική τους. Τα έντονα χρώματα, οι ζωγραφικές συνθέσεις και η ιδιαίτερη τυπογραφία δημιουργούσαν μια μοναδική ταυτότητα για κάθε έκδοση. Το βιβλίο δεν ήταν απλώς ένα αντικείμενο ανάγνωσης αλλά και ένα αισθητικό αντικείμενο που στόλιζε τις βιβλιοθήκες των αναγνωστών.
Το ίδιο φαινόμενο παρατηρήθηκε και σε πολλές χώρες του εξωτερικού. Μεγάλοι εικονογράφοι αφιέρωναν χρόνο στη δημιουργία πρωτότυπων έργων, τα οποία πολλές φορές αποκτούσαν τη δική τους συλλεκτική αξία. Ορισμένα εξώφυλλα αναγνωρίζονται μέχρι σήμερα ως εμβληματικά δείγματα γραφιστικής και εικαστικής δημιουργίας.
Η εμφάνιση των ηλεκτρονικών βιβλίων και των σύγχρονων τεχνικών σχεδίασης δεν εξαφάνισε αυτή την παράδοση. Αντίθετα, αρκετοί νέοι δημιουργοί εμπνέονται από τις αισθητικές προσεγγίσεις του παρελθόντος, επαναφέροντας στοιχεία χειροποίητης εικονογράφησης και κλασικής τυπογραφίας.
Στην πραγματικότητα, το εξώφυλλο εξακολουθεί να αποτελεί την πρώτη επαφή του αναγνώστη με ένα βιβλίο. Και όπως συμβαίνει με κάθε μορφή τέχνης, η πρώτη εικόνα είναι πολλές φορές αρκετή για να γεννήσει περιέργεια, συναίσθημα και την επιθυμία για ένα ταξίδι μέσα στις σελίδες.
