Όταν κάποιος παρατηρεί έναν πίνακα, το βλέμμα του στρέφεται σχεδόν πάντα στο έργο. Η κορνίζα μοιάζει να βρίσκεται εκεί μόνο για να το προστατεύει ή να το αναδεικνύει. Στην πραγματικότητα, όμως, το πλαίσιο ενός έργου τέχνης έχει τη δική του ιστορία και πολλές φορές αποτελεί ξεχωριστό αντικείμενο καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Από την περίοδο της Αναγέννησης μέχρι και τον 20ό αιώνα, οι κορνίζες κατασκευάζονταν από εξειδικευμένους τεχνίτες που συνεργάζονταν στενά με ζωγράφους και εργαστήρια τέχνης. Δεν δημιουργούσαν απλώς ένα διακοσμητικό περίγραμμα. Σχεδίαζαν ένα στοιχείο που θα συνομιλούσε με το έργο, θα ενίσχυε την παρουσία του και θα ολοκλήρωνε την αισθητική του.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι κορνίζες ήταν τόσο περίτεχνες ώστε αποτελούσαν μικρά γλυπτά από μόνες τους. Σκαλιστό ξύλο, φύλλα χρυσού, ανάγλυφα διακοσμητικά στοιχεία και ιδιαίτερες τεχνικές επιχρύσωσης μετέτρεπαν ένα απλό πλαίσιο σε έργο υψηλής δεξιοτεχνίας.
Η σύγχρονη τέχνη άλλαξε αυτή τη σχέση. Πολλοί δημιουργοί επέλεξαν να παρουσιάζουν τα έργα τους χωρίς κορνίζα, θεωρώντας ότι η εικόνα πρέπει να επικοινωνεί άμεσα με τον θεατή. Άλλοι, αντίθετα, χρησιμοποίησαν το ίδιο το πλαίσιο ως μέρος της σύνθεσης, μετατρέποντάς το σε βασικό στοιχείο του έργου.
Ακόμη και σήμερα, οι συντηρητές έργων τέχνης αφιερώνουν ιδιαίτερη προσοχή στις παλιές κορνίζες. Δεν τις αντιμετωπίζουν ως δευτερεύοντα αντικείμενα, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας ενός πίνακα. Η αντικατάστασή τους γίνεται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητη, καθώς πολλές φορές φέρουν στοιχεία της εποχής και του εργαστηρίου όπου δημιουργήθηκαν.
Ίσως τελικά η κορνίζα να μας θυμίζει ότι στην τέχνη ακόμη και όσα βρίσκονται γύρω από το έργο μπορούν να αποκτήσουν ξεχωριστή σημασία. Γιατί πολλές φορές το πλαίσιο δεν περιορίζει τη δημιουργία. Την αναδεικνύει.
