Το 1955, όταν εκδόθηκε για πρώτη φορά η «Λολίτα», η αίσθηση που προκάλεσε ήταν τέτοια, ώστε καθιέρωσε τον Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ ως έναν από τους πιο πρωτότυπους συγγραφείς του 20ου αιώνα.
Η ιστορία
Ο κεντρικός χαρακτήρας και ταυτόχρονα αναξιόπιστος αφηγητής του έργου είναι ένας μεσήλικας καθηγητής λογοτεχνίας, γνωστός με το ψευδώνυμο Χάμπερτ Χάμπερτ. Ο ίδιος αναπτύσσει μια παθολογική εμμονή με τη δωδεκάχρονη Ντολόρες Χέιζ, την οποία αποκαλεί «Λολίτα», ένα όνομα που επινοεί ο ίδιος. Μετά τον γάμο του με τη μητέρα της, ο Χάμπερτ γίνεται πατριός της και εκμεταλλευόμενος τη θέση εξουσίας του, εμπλέκεται σε μια βαθιά προβληματική και καταχρηστική σχέση μαζί της.
Η «Λολίτα» καθιερώθηκε πολύ γρήγορα ως ένα από τα πιο συζητημένα και μυθιστορήματα του 20ού αιώνα. Η δυναμική του ξεπέρασε τα όρια της λογοτεχνίας και βρήκε τον δρόμο της προς τον κινηματογράφο, αρχικά με την εμβληματική μεταφορά του Στάνλεϊ Κιούμπρικ το 1962 και αργότερα με τη νεότερη εκδοχή του Έιντριαν Λάιν το 1997. Παράλληλα, το έργο ενέπνευσε πολυάριθμες θεατρικές προσεγγίσεις, δύο όπερες, δύο μπαλέτα, καθώς και ένα καλλιτεχνικά αναγνωρισμένο, αν και εμπορικά αποτυχημένο, μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ. Η επίδρασή του στην ποπ κουλτούρα υπήρξε τόσο ισχυρή, ώστε ο όρος «Λολίτα» πέρασε στη συνείδηση ως περιγραφή ενός πρόωρα σεξουαλικά ανεπτυγμένου νεαρού κοριτσιού, γεγονός που αποδεικνύει πόσο βαθιά και συχνά αμφιλεγόμενα μπορεί η τέχνη να επηρεάσει τη γλώσσα και τις κοινωνικές αντιλήψεις.
